Έτοιμοι για το δημοτικό;;;

Πολλοί γονείς αναρωτιούνται κατά πόσο είναι έτοιμο ένα παιδί να κάνει τη μετάβαση στο νηπιαγωγείο και αργότερα το επόμενο βήμα στην Α’ Δημοτικού. Συχνά νιώθουν ότι το να καθυστερήσει ένα παιδί σε κάποια σχολική βαθμίδα θα είναι καταστροφικό και θα «χάσει» χρόνο.

Είναι πολλοί οι παράγοντες που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας και δεν μπορούμε να δώσουμε μία απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα. Υπάρχουν συγκεκριμένες δοκιμασίες σχολικής ετοιμότητας που σε συνδυασμό με τη συνολική εικόνα του παιδιού μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς να πάρουν την απόφασή τους. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξεταστούν: η σωματική, κοινωνική και ψυχοσυναισθηματική ωριμότητα, καθώς και οι γνωστικές, λεκτικές και κινητικές δεξιότητες.


Πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη μας εάν συνυπάρχουν αναπτυξιακές δυσκολίες ή αν κάποιο παιδί έχει γεννηθεί μετά τον Οκτώβριο κάποιας συγκεκριμένης χρονιάς και έτσι είναι σχεδόν ένα χρόνο μικρότερο από τα υπόλοιπα που έχουν γεννηθεί την ίδια χρονιά. Πιστεύω ότι τα παιδιά που εμπίπτουν σε αυτές τις δύο κατηγορίες θα βοηθηθούν εάν επαναλάβουν το νηπιαγωγείο. Το να καθυστερήσει ένα παιδί τη φοίτησή του στην Α’ Δημοτικού, δεν είναι ένδειξη αδυναμίας ή αποτυχίας. Εάν προχωρήσει είναι πολύ πιθανόν να πιεστεί αναίτια και να υπάρχει ένταση και στην οικογένεια, εφόσον θα μπει και η παράμετρος της καθημερινής μελέτης.


Η Α’ Δημοτικού είναι απαιτητική. Εάν ένα παιδί δεν τα καταφέρει, μπορεί να χρειαστεί να επαναλάβει τη σχολική χρονιά κάτι που μπορεί να είναι πηγή απογοήτευσης. Αντίθετα, η επανάληψη του Νηπιαγωγείου, ειδικά σε παιδιά που έχουν φοιτήσει και σε παιδικούς σταθμούς είναι συχνά ανώδυνη. Στις περιπτώσεις αυτές μπορούμε να πούμε στα παιδιά ότι είναι ακόμα μικρά και δεν μπορούν να προχωρήσουν στο Δημοτικό. Αυτή είναι μια εξήγηση που τη δέχονται πολύ εύκολα. Εάν ωστόσο χρειαστεί να επαναλάβουν την Α’ Δημοτικού ενδέχεται να βιώσουν έντονα την αποτυχία, μια και η δικαιολογία της ηλικίας δεν ευσταθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση, εφόσον δεν μιλάμε για αλλαγή εκπαιδευτικού σταδίου αλλά ομαλή συνέχιση.


Σίγουρα όμως τα πράγματα περιπλέκονται όταν έχουμε να κάνουμε με παιδιά ανώριμα ή με αναπτυξιακές διαταραχές. Υπάρχουν πολλοί φορείς καθώς και επαγγελματίες διαφόρων ειδικοτήτων που μπορούν να συμβουλεύσουν τους γονείς.

Εάν το παιδί παρακολουθεί θεραπευτικά προγράμματα ειδικής αγωγής οι γονείς θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους την άποψη των θεραπευτών, οι οποίοι έχουν πληρέστερη εικόνα, εφόσον δουλεύουν μαζί σε εβδομαδιαία βάση. Η τελική απόφαση βέβαια θα είναι η απόφαση που θα πάρουν οι γονείς.

Τι είναι το Πρόγραμμα Πρώιμης Παρέμβασης Portage;

Το Portage είναι ένα πρόγραμμα Οικογενειοκεντρικής Πρώιμης Παρέμβασης για παιδιά από τη βρεφική ηλικία ως και την ηλικία των 6 ετών. Οι γονείς (ή η και ευρύτερη οικογένεια) συμμετέχουν ενεργά στη θεραπευτική διαδικασία. Μαθαίνουν να αξιολογούν το παιδί, να θέτουν και να υλοποιούν εκπαιδευτικούς στόχους  με τη βοήθεια και τα υλικά που θα τους προτείνουν οι θεραπευτές.

Το Portage είναι ένα δομημένο πρόγραμμα  στο οποίο ο θεραπευτής βλέπει τα παιδιά στο σπίτι τους, ωστόσο μπορεί  να προσαρμοστεί και σε θεραπείες εκτός σπιτιού, σε κέντρα όπου υπάρχει διεπιστημονική ομάδα.  Απαραίτητη είναι πάντα η άμεση επαφή των γονιών με τη θεραπευτική διαδικασία και η επικοινωνία με τους θεραπευτές.

Περιλαμβάνει αξιολόγηση και συγκεκριμένη στοχοθεσία σε όλους τους αναπτυξιακούς τομείς:

• τομέας κοινωνικής συμπεριφοράς (κοινωνικοποίηση, οργάνωση, κανόνες, παιχνίδι, οριοθέτηση)
• γνωστικός τομέας ( εκμάθηση εννοιών, ανάπτυξη του νοητικού δυναμικού)
• λεκτικός - επικοινωνιακός τομέας (κατανόηση λόγου, δομή και σωστή χρήση του λόγου, έκφραση, διήγηση, περιγραφή, διάλογος)
• κινητικός τομέας (αδρή και λεπτή κίνηση)
• τομέας αυτοεξυπηρέτησης (ρουτίνες φαγητού, ύπνου, τουαλέτας, ντύσιμο)

Ένα Ειδικό Παιδαγωγικό Πρόγραμμα για παιδιά με αναπτυξιακές δυσκολίες περιλαμβάνει συνήθως διάφορες θεραπευτικές παρεμβάσεις  όπως Λογοθεραπεία, Ειδική Αγωγή/Διαπαιδαγώγηση, Ψυχοπαιδαγωγική Παρέμβαση, Εργοθεραπεία. Μπορεί να εμπλακούν και άλλες ειδικότητες ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού και της οικογένειας.

Σε κάποια παιδιά μικρής ηλικίας που παρουσιάζουν δυσκολίες στην οριοθέτηση, την οργάνωση και την επικοινωνία,  οι θεραπευτικοί στόχοι και οι παρεμβάσεις των διαφορετικών ειδικοτήτων έχουν πάρα πολλά κοινά. Έτσι κάποιες φορές είναι καλύτερα για τους γονείς μικρών παιδιών να ξεκινήσουν με ένα πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης τύπου Portage, που θα τους βοηθήσει να κατανοήσουν στην πράξη τον τρόπο που οι ίδιοι θα κατορθώσουν να βοηθήσουν το παιδί τους. Είναι πιθανό να χρειαστεί παραπομπή και σε άλλες ειδικότητες και σε κάθε περίπτωση η συνεργασία των θεραπευτών διαφορετικών ειδικοτήτων μεταξύ τους είναι απαραίτητη. Ένας έμπειρος θεραπευτής μπορεί επίσης να συνδυάσει διάφορες θεραπευτικές προσεγγίσεις, έτσι ώστε να έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τα αποτελεσματικότερα στοιχεία της κάθε προσέγγισης.